London
destinacije

London

London je glavni grad Engleske i Ujedinjenog Kraljevstva. Na reci Temzi, London je bio važna naseobina već dva milenijuma, čija istorija ide unazad do osnivanja od strane Rimljana, koji su ga nazvali Londinium. Jezgro Londona, drevni City, zadržalo je srednjovekovne granice na 2,9 km2 i 2011. godine populaciju od 7.375, što ga čini najmanjim naseljem u Engleskoj. Od bar 19. veka termin 'London' odnosio se takođe na metropolis koji se razvio oko grada. London je vodeći globalni grad, sa jakim umetničkim, trgovinskim, obrazovnim, finansijskim, turističkim i zdravstvenim aspektima. Jedan je od vodećih svetskih finansijskih centara, a takođe je svetski kulturni centar. Svetski je najposećeniji grad mereći inostrane posetioce, i ima najveći gradski aerodrom na svetu po protoku putnika. Sa 43 univerziteta vodeća je u Evropi, a 2014. godine postavljena je na prvo mesto u svetu po rangiranju univerziteta.

U Londonu živi stanovništvo vrlo reznovrsnih kultura, nacionalnosti i religija, i više od 300 jezika se priča na području grada. 2014. godine zvanično je bilo 8.538.689 stanovnika u Engleskoj prestonici, više od bilo kog grada u Evropskoj Uniji i približno 12,5% populacije Velike Britanije. London je bio najpopularniji svetski grad negde od 1831. godine pa do 1925. godine.

London

 

LONDON

U Londonu živi stanovništvo reznovrsnih kultura, nacionalnosti i religija, i više od 300 jezika se priča na području grada

London

 

LONDON

London je bio važna naseobina već 2 milenijuma, istorija ide unazad do osnivanja od strane Rimljana

Tower Bridge most London

 

TOWER BRIDGE

Tauerbridž (Tower Bridge), pokretni most preko reke Temze u Londonu, otvoren je 1894.

ISTORIJA LONDONA

Poreklo imena 'London' nije najjasnije. To je drevno ime, kako je pronađeno u izvorima iz 2. veka. Zabeleženo je 121. godine kao Londinium, što ukazuje na britansko-rimsko poreklo. Od 1898. godine opšteprihvaćeno je da je naziv keltskog porekla i da znači 'mesto koje pripada čoveku po imenu Londinos', ali je ovo objašnjenje kasnije odbačeno. 1998. godine pojavilo se objašnjenje da je naziv izvučen iz doba pre Kelta, iz staroevropskog (p)lowodina, što znači 'reka isuviše široka da se pređe gazom', i sugerisalo je da je ime dato delu reke Temza koja teče kroz London. Iz ovoga naselje je dobilo Keltski naziv Lowonidojon. Mada tu još postoji detalja koji se moraju dopuniti.

Dva nedavna otkrića ukazuju na mogućnost veoma ranih naseobina blizu Temze u oblasti Londona. 1999. godine ostaci mosta iz Bronzanog doba su nađeni, koji je ili išao reko reke ili od nekog sada potopljenog rečnog ostrva. Ispitivanje drva od kojeg je bio izgrađen ukazije na 1.500 godina p.n.e. 2010. godine temelji velike drvene strukture, koja datira oko 4.500 godina p.n.e., nađen je u priobalnoj oblasti Temze. Iako postoje dokaži razbacanih naselja Britona, prva velika naseobina osnovana je od strane Rimljana nakon invazije 43. godine. To je trajalo do oko 61. godine, kada je pleme Iceni, vođeno kraljicom Budikom, napalo naselje i spalilo ga do temelja. Naredno, podrobno planirano građenje Londiniuma je dobro napredovalo i nasledio je Kolčester kao glavni grad rimske provincije Britanija oko 100. godine. Na svom vrhuncu u 2. veku, rimski London imao je populaciju od oko 60.000.

Sa padom rimske vlasti početkom 5. veka, London je postao napušen. Od oko 500. godine, anglo-saksonska naseobina poznata kao Lundenwic razvila se u istoj oblasti, nešto zapadnije od starog rimskog grada. Do 680. godine, dovoljno se razvio da postane glavna luka. Od 820-ih grad je počeo da propada zbog učestalih invazija Vikinga. Postoje tri zabeležena napada Vikinga na London, od kojih su dva bila uspešna 851. i 886. godine, a poraženi su 994. godine. Do 11. veka, London je bio bez konkurencije najveći grad u Engleskoj. Vestminsterska opatija (Westminster Abbey) je izgrađena u rimskom stilu od strane kralja Edvarda, i bila je jedna od najveličanstvenijih crkvi u Evropi. London je postao glavno tržište za trgovce i defanzivna baza.

Nakon Bitke kod Hejstingsa, Vilijam je krunisan za kralja Engleske u nedavno završenoj Vestminsterskoj opatiji, na Božić 1066. godine. Vilijam je napravio Tauer (Tower of London), prvi od mnogih normanskih zamaka u Engleskoj. 1907. godine, Vilijam II započeo je izgradnju Vestminsterske dvorane, koja će kasnije biti osnova za Vestminstersku palatu. Do 1300. godine populacija Londona je porasla do 100.000. Ali katastrofa je zadesila London sredinom 14. veka, sa pojavom kuge 'Crna Smrt' kada je grad izgubio skoro trećinu populacije. Slično se dogodilo i u 17. veku, kada je kuga oko 100.000 ljudi, tada 1/5 populacije. Veliki požar zahvatio je London 1666. gdoine, i vatra se brzo širila drvenim kućama. Obnova je trajala 10 godina.

U januaru 2015. godine, populacija Velikog Londona procenjena je na 8,63 miliona, što je najviše od 1939. godine.

Arhitektura

Zgrade Londona isuviše su raznolike da bi ih okarakterisali kao bilo kakav poseban arhitektonski stil, jer su građene tokom dugog vremenskog perioda. Među novijim građevinama ističu se neboder iz 1980-ih Tauer 42 (Tower 42) i zgrada Lojda (Lloyd's building) sa instalacijama na spoljnjoj strani. Londonska generalno niska arhitektura čini nebodere, među kojima i One Canada Square, vrlo upadljivim iz daljine. Visoka izgradnja ograničena je na određenim mestima, ukoliko bi se isprečila zaštićenim vizurama katedrale sv. Pavla. Uprkos tome, u planu je izgradnja više nebodera u središnjem Londonu, uključujući 72-spratni Shard London Bridge koji će biti jedan od najviših u Evropi. Preostalo je samo nekoliko građevina od pre Velikog požara iz 1666. godine, nekoliko tragova rimskih ostataka, londonski Tauer i nekoliko raštrkanih zgrada iz doba Tudora. Raznoliko arhitektonsko nasleđe čine i crkve Kristofera Vrena iz kasnog 17. veka, te finansijske istitucije 18. i 19. veka kao Royal Exchange i Engleska Banka (Bank of England), do građevina ranog 20. veka Old Bailey (zgrada suda) i Barbican Estate iz 1960-ih.

Kraj reke na jugozapadu, nekorišćena, ali uskoro u obnovi, elektrana Betersi (Battersea) iz 1939. godine, lokalna je znamenitost, dok su neke od železničkih stanica izvrsni primeri Viktorijanske arhitekture, posebno Sv. Pankras i Pedington. Zbijenost izgradnje u Londonu varira, s velikom gustinom poslovnih zgrada u centralnom Londonu, visokom gustinom stambenih zgrada u unutrašnjem Londonu, i manjom gustinom u predgrađima spoljnog Londona. U područjima guste urbanizacije, većina koncentracije je postignuta srednje visokim i visokim zgradama. Londonski neboderi kao 'Gherkin', Tower 42, Broadgate Tower i One Canada Square većinom su smešteni u dve poslovne četvrti: Siti i Keneri Vorf (Canary Wharf). Druge istaknute moderne zgrade su gradska većnica u Sautvarku, sa prepoznatljivim ovalnim oblikom, i Britanska biblioteka. Bivši Milenijum Doum, smešten kraj Temze istočno od Keneri Vorfa, danas je zabavni centar poznat kao 'O2'. Među spomenicima najpoznatiji su spomenik podignut na mestu izbijanja Velikog londonskog požara, poznat kao 'The Monument', koji pruža posetiocima i pogled na okolno područje, Albert Memorial i Royal Albert Hall u Kensingtonu.

Jedna od naijstaknutijih karakteristika londonskog urbanizma su fascinantni i slavni parkovi, posebno najveći parkovi u središnjoj zoni Londona, Kraljevski parkovi (Royal Parks) Hajd Park i Regents Park na severnom kraju centralnog Londona. Regents Park sadrži londonski zoološki vrt, najstariji poznati zoo u svetu. Bliže samom središtu grada manji su Kraljevski parkovi Grin Park i Sv. Džejms Park. Hajd Park posebno je popularan za sport, dok se tu ponekad održavaju i koncerti na otvorenom. Nekoliko velikih parkova pruža se izvan gradskog središta, uključujući i ostale Kraljevske parkove, Grinvič Park na jugoistoku, te Buši Park i Ričmond Park na jugozapadu, kao i Viktorija Park na istoku.

Westminster Abbey

 

VESTMINSTERSKA OPATIJA
WESTMINSTER ABBEY

Vestminsterska opatija je izgrađena u rimskom stilu, i bila je jedna od najveličanstvenijih crkvi u Evropi

London Tower zamak

 

TOWER OF LONDON

Kralj Vilijam je napravio Tauer (Tower of London), prvi od mnogih normanskih zamaka u Engleskoj

One Canada London

 

ONE CANADA

Neboder One Canada u Londonu lako je vidljiv iz daljine zbog relativno niže arhitekture grada

Kultura

Londonski pozorišni okrug Vest End u Vestminsteru, sa mnogim bioskopima i klubovima, kao i Londonskom kineskom četvrti (u Sohou), smešten je oko trgova Lester Skver, gde se održavaju svetske premijere filmove, i Pikadili Serkus (Piccadilly Circus), poznatog po svojim divovskim elektronskim reklamama, neposredno istočno od Kovent Gardena. Britanski Kraljevski Balet, Engleski Nacionalni Balet, Kraljevska Opera i Engleska Nacionalna Opera smešteni su u Londonu. Aper Strit (Upper Street) u Islingtonu, dugačka jednu milju, sadrži više barove i restorana od bilo koje druge ulice u Velikoj Britaniji. Ulica Oksford, najužurbanija trgovačka zona u Evropi, dugačka je oko 1,6 km, što je čini najdužom trgovačkom ulicom u Britaniji.

Zbog svoje etnički raznolike populacije, London nudi veliki izbor kulinarstva. Gastronomska središta uključuju bangladeške restorane u Brik Lejnu i kineske u Kineskoj četvrti. U gradu se održava mnoštvo redovnih godišnjih događaja. Početak godine slavi se relativno novijom novogodišnjom paradom i drugim najvećim uličnim slavljem na svetu. 'Notting Hill' karneval održava se za vreme praznika Benk holidej, krajem avgusta. Tradicionalne parade uključuju 'Lord Mayor's Show' u novembru, vekovima star događaj kojim se slavi godišnje imenovanje novog Lorda Gradonačelnika Londona, zatim 'Trooping the Colour' u junu, formalnu vojnu svečanost u izvođenju puka Komonvelta i britanske vojske radi proslave službenog rođendana kraljice.

London je pozornica mnogih književnih dela, čija su literarna središta tradicionalno bila Hampsted i (od početka 20. veka) Blumsberi. Vilijam Šekspir proveo je veći deo svog života u Londonu. Kasniji značajni opisi Londona 19. i ranog 20. veka Dikensovi su romani, kao i priče o Šerloku Holmsu Artura Konna Dojla. London je igrao značajnu ulogu u filmskoj industriji, sa velikim studijima u Ilingu, i studijima za specijalne efekte i post-produkciju u Sohou. London je takođe centar televizijske produkcije, sa studijima u koje spadaju BBC, The Fountain Studios i The London Studios.

Big Ben

Big Ben je najveća sat-kula na svetu sa zvonikom. Smešten je u severoistočnom kraju Vestminsterske palate. Iako se univerzalno koristi za celu kulu (2012. godine dobila nazov Kula Elizabet za 60-godišnjicu krunisanja kraljice Elizabete II), ime 'Big Ben' je zvanično naziv zvonika koji se nalazi unutar ove kule. Ovo zvono broji časove i teži tačno 13 tona. Smatra se da je naziv dobilo u čast Bendžamina Hola, koji je bio zadužen za izgradnju, ili u čast boksera Bena Kanta, veoma popularnog 1858. godine, kada je zvono izliveno U početku se zvalo Veliko Zvono. Kula je podignuta kao deo nove Vestminsterske palate, jer je stara izgorela u požaru u noći 22. oktobra 1834. godine. Građevinu je dizajnirao arhitekta Augustus Pugin, a Big Ben je izgrađen u neogotičkom stilu sa visinom od 96,3 metara. Kula ima satove na sve četiri strane i kao takva bila je najveća na svetu do izgradnje Alen-Bredlijeve kule u Milvokiju. Na bazi svakog od satova pozlaćenim slovima na latinskom jeziku piše 'DOMINE SALVAM FAC REGINAM NOSTRAM VICTORIAM PRIMAM', što u prevodu znači 'Bože, čuvaj našu kraljicu Viktoriju'. Mehanizam satova bio je završen 1854. godine, ali sama kula je bila gotova tek četiri godine kasnije 1858. godine. Satovi su ušli u upotrebu 7. septembra 1859. godine.

Big Ben sat London

 

BIG BEN

Iako se univerzalno koristi za celu kulu, ime Big Ben je zvanično naziv zvonika koji se nalazi u njoj

Bakingemska palata London

 

BAKINGEMSKA PALATA

Bakingemska palata je od 1837. dom britanskih monarha, ima 755 soba i površinu od 77.000 kvadratnih metara

Pikadili Serkus London

 

PIKADILI SERKUS
PICCADILLY CIRCUS

Pikadili Serkus je raskrsnica posebno poznata po svojim video prikazima i svetlećim reklamama

Znamenitosti

London Tauer (London Tower)

London Tauer je srednjevekovna građevina koja čini jednu od središnjih gradskih tačaka i nalazi se na istočnom rubu istorijskog središta Londona uz samu severnu obalu reke Temze. Pod ti imenom se često identifikuje središnja četvorougaona građevina (Bela tvrđava), no ona predstavlja i kompleks građevina opasanih odbrambenim zidom i jarkom. Od 1988. godine nalazi se na spisku svetske baštine Unesko. Belu tvrđavu izgradio je engleski kralj Vilijam 1078. godine, primarno sa zadatkom odbrambene tvrđave koja je trebalo da štiti normanske osvajače Engleske od spoljnih osvajača. U 12. veku kralj Ričard I Lavlje Srce naredio je da se tvrđava opaše zidom i jarkom, što je dovršio kralj Henri III, koji je izgradio prateće zgrade i učinio tvrđavu tada najvećom kraljevskom palatom i rezidencijom. Kompletna gradnja završena je u 13. veku od strane kralja Edvarda I. Danas se u London Taueru čuva kruna kraljice Elizabete II, kao i kraljevski dragulji.

Tauerbridž (Tower Bridge)

Tauerbridž je pokretni most preko reke Temze. Ime je dobio po obližnjem Taueru (Tower of London), izgradnja je počela 1886. godine, a otvaranje mosta bilo 1894. godine. U drugoj polovini 19. veka, razvitkom londonske luke, koja je ključni deo londonske ekonomije i njegovog istorijskog razvitka, u istočnom delu tadašnjeg Londona javlja se potreba za novim mostom preko Temze. Prvi most u Londonu bio je Londonski most, nakon čega se izgrađuje niz mostova zapadno od njega. Time su istočni delovi bili ostavljeni bez načina prelaska preko reke Temze. 1876. godine Korporacija Londona odlučila je da objavi konkurs za dizajn novog mosta. Glavni problem je bio što se ne može izgraditi konvencionalni most jer bi se time zatvorio pristup većim brodovima u londonsku luku. Jedino rešenje bila je izgradnja pokretnog mosta. Most koji je Horas Džons dizajnirao bio je ukupne dužine 244 m sa dve kule visine 65 m. Razdaljina između kula je 61 metar i taj centralni deo se sastoji od dva pokretna segmenta od kojih se svaki podiže do ugla od 83 stepena. Radovi su trajali 8 godina i u izgradnji je učestvovalo 5 izvođača i 432 radnika. Nakon smrti Horasa Džonsa, radove je završio Džon Vulf-Beri koji je odgovoran za viktorijanski izgled fasade. Most je otvorio tadašnji princ od Velsa, budući kralj Edvard VII 30. juna 1894. godine. Londonska luka je danas izmeštena nizvodnije, te se most retko podiže, tek oko 500 puta godišnje.

Trafalgar skver

Naziv trga Trafalgar dolazi od britanske pobede u Napoleonovim ratovima u istoimenoj bici iz 1805. godine. U početku je kao druga varijanta za ime trga bila i Vilijam IV. Godine 1820. princ je naredio arhitekti Džonu Nešu da započne sa zidanjem projekta ove oblasti. Međutim, današnja arhitektura delo je ser Čarlsa Barija, i završen je 1845. godine. Danas ovaj trg je jedan od najvećih turističkih atrakcija Londona, poznat po mestu gde se okupljaju beli golubovi.

Bakingemska palata

Bakingemska palata je dom britanskih monarha, kao i poznata turistička atrakcija Londona. Sagrađena je 1703. godine, a kralj Džordž III ju je 1762. godine pretvorio u ličnu rezidenciju. Kupio ju je za svoju suprugu Šarlotu, kako bi je koristila kao udobnu kuću u blizini palate sv. Džejmsa. Arhitekta Džon Neš ju je preuredio u palatu 1820. godine. Dom britanskih monarha postaje 1837. godine, kada je na vlast došla kraljica Viktorija. Bakingemska palata ima 755 soba, od toga 19 soba, 52 gostinske i kraljevske spavaće sobe, 188 soba za osoblje, 92 kancelarije i 78 kupatila. Ukupna površina palate je 77.000 kvadratnih metara. Balkon je jedan od najpoznatijih na svetu, na njega je prva kročila kraljica Viktorija 1851. gdoine. Džordž VI je uveo običaj leta Kraljevskog vazduhoplovstva, kada se čitava porodica pojavila na balkonu. Bašta palate ima preko 40 ari, heliodrom, jezero i teniski teren. U njoj živi preko 30 vrsta ptica i preko 350 vrsta divljeg cveća od kojih su neke vrste vrlo retke.

Vestminsterska opatija (Westminster Abbey)

Saborna crkva Svetog Petra u Vestminsteru, poznata kao Vestminsterska opatija, crkva koja se smatra katedralom, a izgrađena je u pretežno gotskom stilu. Nalazi se u londonskom središnjem distriktu Vestminster. To je tradicionalno mesto krunisanja i pokopa vladara Ujedninjenog Kraljevstva. Prema legendi, godine 616. na to mestu je, tada poznatom kao Ostrvo Torni, podignuta crkva posvećena ukazanju Svetog Petra od strane robara na reci Temzi, zbog čega je vekovima postojala tradicija nošenja lososa kao poklona u crkvu. Iako priča o crkvi nije dokazana, činjenica je da je kralj Edgar potpomogao komunu benediktinskih redovnika koja je na tome mestu postojala oko 970. godine. Crkvu je gradio kralj Edvard između 1045. i 1050. godine. Crkva je prosvećena 28. decembra 1065. godine, neposredno pre sahrane kralja Edvarda i krunisanja kralja Harolda II. Iako je opatija, kao i svi drugi samostani odlukom kralja Henrija VIII bila zatvorena, on ju je, zbog njene važnosti i istorije, izuzeo i stavio pod svoju direktnu kontrolu. Do 19. veka Vestminsterska opatija bila je treća najbolja škola u Engleskoj, uz Oksford i Kembridž. Od krunisanja kralja Harolda i Vilijama (1066. godine), skoro svi engleski kraljevi krunisani su u opatiji.

Pikadili serkus (Piccadilly Circus)

Pikadili serkus je velika raskrsnica u centru Londona, izgrađena 1819. godine da poveže ulicu Ridžent sa glavnom ulicom Pikadili. Pikadili danas vodi direktno od Šeftesberi avenije, glavne ulice u Vest Endu, kao i do Hejmarketa, Koventri ulice i ulice Glashaus. Raskrsnice se nalaze blizu glavnih šoping mesta i mesta predviđenih za zabavu. Njegov status kao glavni saobraćajni čvor učinio je da Pikadili serkus postane velika turistička atračcija. Raskrsnica je posebno poznata po svojim video prikazima i svetlećim reklamama montiranim da uglu zgrade na severnoj strani, kao i po Šeftsberijevoj fontani i statui Erosa. Okružen je sa nekoliko objekata, uključujući londonski paviljon i Kriterion pozorište. Direktno ispod nalazi se podzemna železnica, deo londonskoh podzemnog sistema.

... i još ponešto o Londonu

U London Taueru žive gavrani koji su tu smešteni već vekovima. Trenutno ih je osam i svaki od njih ima svoje ime.

Bakingemska palata se nalazi na mestu nekadašnje bašte sa dudovima koju je posadio kralj Džejms III kako bi skupljao svilene bube. Nažalost, posadio je pogrešnu vrstu duda i proizvodnja svile nikada nije zaživela.

Talas piva od 388.000 galona poplavio je ulice Londona 1814. godine kada je pukla velika bačva.

Da biste postali vozač Londonskog crnog taksija morate znati preko 25.000 puteva i 50.000 lokacija i proći test pod nazivom 'Znanje'.

Oko pola miliona miševa živi u podzemlju Londona.

U 18. veku mogli ste da platite ulaznicu za zoološki vrt tako što bi doneli psa ili mačku da nahranite lavove.

Saobraćaj u centru Londona kreće se istom brzinom kao i kočije od pre jednog veka.

1891. godine, London je gradio građevinu koja je trebala da nadmaši Ajfelov toralj. Ipak, ta građevina je bila nestabilna, nikad završena i srušena 1907. godine.

London ima 72 milijardera, više od bilo kog drugog grada.

Kada bi se Big Ben gradio danas koštao bi 222.000 dolara.