Tadž Mahal Indija
destinacije

Tadž Mahal

Tadž Mahal je mauzolej od belog mermera u gradu Agri u Indiji, na južnoj obali reke Jamuna, građen između 1631. i 1654. godine sa 22.000 ljudi. Šah Džahan je naredio izgradnju ovog mauzoleja za svoju omiljenu ženu Ardžumand Bano Begum, koja je poznatija kao Mumtaz Mahal. Tadž Mahal se smatra vrhunskim ostvarenjem mogulske arhitekture, stila koji kombinuje elemente persijskih, indijskih i islamskih arhitektonskih stilova. Godine 1983. Tadž Mahal je postao UNESO-v spomenik Svetske baštine opisan kao 'dragulj islamske umetnosti u Indiji i jedan od univerzalno priznatih remek-dela svetskog nasleđa'. Iranski arhitekta Ustad Ahmad Lahauri smatra se glavnim projektantom ovog velelepnog zdanja.

Sastoji se od centralne oktogonalne građevine, krunisane lukovičastom kupolom, čija je ukupna visina oko 75 metara i koja je skoro u potpunosti izgrađena od belog mermera. Uz nju stoje dva simetrična zdanja od crvenog peščara - jedno na severozapadu, a drugo na jugoistoku. Na severozapadu se nalazi džamija, a na jugoistoku kuća za odmor. Dimenzije čitavog kompleksa iznose 300 x 560 metara. Ispred se nalazi ogroman vrt, podeljen na četiri dela simetrično raspoređenim kanalima. Opšti plan i duhovni karakter ovog remek-dela zasnivaju se na idejama koje su razvili sufijski mistici.

Tadž Mahal unutra

 

TADŽ MAHAL

Tadž Mahal je građevina u Agri u Indiji, izgrađena između 1631. i 1654. godine, a gradilo ju je 22.000 ljudi

Tadž Mahal

 

TADŽ MAHAL

1983. Tadž Mahal je postao UNESO-v spomenik Svetske baštine opisan kao 'dragulj islamske umetnosti u Indiji'

Tadž Mahal

 

TADŽ MAHAL

Sastoji se od centralne oktogonalne građevine, krunisane lukovičastom kupolom visina 75 metara

INSPIRACIJA

Godine 1631. šah Džahan, vladar Mogulskog carstva u doba najvećeg uspona, bio je skrhan nakon što je njegova treća žena Mumtaz Mahal preminula prilikom porođaja njihovog četrnaestog deteta, Gauhara Beguma. Neposredno pre smrti, Mumtaz Mahal zamolila je Džahan-šaha da joj izgradi mauzolej kakav svet dotad još nije video. Džahan-šah je obećao da će ispuniti njenu poslednju želju, pa je gradnja počela 1632. godine, godinu dana posle njene smrti. Hronike Džahan-šahove boli opisuju ljubavnu priču koja je prema tradiciji bila inspiracija za zdanje Tadž Mahala. Planovi su rađeni neposredno nakon njene smrti, glavni mauzolej završen je 1648. godine, dok su ostale zgrade i vrtovi dovršeni pet godina posle. Vladar Džahan-šah lično je opisao Tadž Mahal ovim rečima:

Treba li krivica tražiti utočište ovde,
Kao izvinjenje, postaje čista od greha.
Treba li grešnik poći do ovog zdanja,
Njegovi gresi biće zaboravljeni.
Prizor ovog zdanja stvara prizore tuge;
I Sunce i Mesec suze liju iz očiju.
Na ovom svetu ovo zadnje je građeno;
Da time pokaže slavu svoga stvaraoca.

Šah Džahan

Tadž Mahal obuhvata i proširuje arhitektonske tradicije persijske i rane mogulske arhitekture. Karakteristična inspiracija dolazi od uspešnih timuridskih i mogulskih građevina poput Tamerlanove grobnice, praoca mogulske dinastije, u Samarkandu, Humadžunove grobnice, grobnice Itmad Ud Daula, te Džahan-šahove džamije Džama Masdžid u Delhiju. Dok su rane mogulske zgrade uglavnom građene od crvenog peščara, Džahan-šah preferirao je korišćenje belog mermera sa umetnutnim dragim kamenjem, što je za vreme njegove vladavine postao novi nivo istančanosti.

... i još ponešto o Tadž Mahalu

Tadž Mahal ima različite boje u odnosu na doba dana. Ujutru je roze nijanse, mlečno beli uveče, a zlatan noću pod mesečinom. Priča se da boje podećaju na promenljivo raspoloženje kod žena, tačnije od kraljice.

Puna visina Tadž Mahala je 171 metar.

Više od 1.000 slonova je angažovano za transport građevinskog materijala koji se koristio za izgradnju Tadž Mahala.

Mnogo dragog kamenja je strgnuto sa zidova od strane Britanaca tokom indijskog ustanka 1857. godine.

Naziv 'Tadž Mahal' znači 'kruna palata'.

Arjumand Bano Begim, treća žena (kojoj je i izgrađen Tadž Mahal), je krštena od strane šaha Džahana kao Mumtaz Mahal, što znači 'Dragulj Palate'.

Delovi iz Kurana su korišćeni kao dekoracija kroz čitav kompleks.

Tadž Mahal privlači 2-4 miliona posetilaca godišnje.